كمتر زني را مي توان ديد كه در طول زندگي خود  به درد پستانها مبتلا نشده باشد. با توجه به شيوع بسيار بالاي درد پستان در خانمها، داشتن اطلاعات در این زمینه برای خانم ها لازم است.

 درد پستانها يكي از مهمترين شكايات بيماران و شايعترين علت مراجعه آنان به درمانگاه هاي پستان است. آنچه لازم است مورد توجه قرار گيرد اين است كه گاهي درد به خاطر تغييرات طبيعي در بدن رخ مي دهد كه الزاماً نشانه اي از بيماري نيست به عنوان مثال بعضي خانم ها قبل از شروع عادت ماهيانه دچار دردهايي مي شوند كه خودبه خود و پس از شروع دوره ماهيانه بهبود مي يابد. اين درد نمونه اي از مواردي است كه در اثر واكنش سلول هاي قسمتي از بدن به هورمون هاي بدن يك زن ايجاد مي شود و به عنوان بيماري و يا حتي علامتي از يك بيماري تلقي نمي گردد و  گرچه در اغلب موارد درد پستان نه تنها نشانه اي از يك بيماري جدي و بدخيم نبوده و خود به خود كاهش يافته و  از بين مي رود با اين وجود درد پستان ممكن است باعث ايجاد اضطراب و كاهش كيفيت زندگي واختلال در ارتباط جنسي  بسياري از بانوان شود.

 

علل درد پستانها

واكنش نسبت به تغييرات هورموني

شايعترين علت درد پستان در سنين قبل از يائسگي، واكنش نسبت به تغييرات هورموني است. اين حالت باعث بروز دردهاي دوره اي در ارتباط با عادت ماهيانه مي شود. دردهاي دوره اي اغلب قبل از شروع هردوره عادت ماهيانه ايجاد مي شوند و با شروع خونريزي يا در اوايل عادت ماهيانه، تخفيف مي يابند. اين دردها معمولاً خفيف هستند و بصورت درد و حساسيت همراه با سنگيني پستان حس مي شوند. اين نوع درد ها اغلب نيمه خارجي پستان ها را درگير مي كنند و با گذشت زمان بهبود مي يابند.

اضطراب يا افسردگي ناشي از ترس از سرطان پستان

اين مورد در بين ساير علل درد پستان ،از اهميت زيادي برخوردار است.اظطراب وترس از ابتلا به سرطان پستان در بسياري موارد باعث دردهاي پستان مي شود كه گاه مي تواند بسيار شديد باشد. بنابراين در درمان درد پستان مي توان گفت كه بيش از 75% موارد را بدون دارو و فقط با اطمينان بخشي به بيمار مي توان تسكين داد.

توده هاي پستاني و بيماري هاي پستان(خوش خیم و یا بد خیم)

كيست هاي پستان و توده هاي خوش خيم  پستان گاهي سبب درد پستان مي شوند.

در مورد توده هاي بدخيم پستان، ذكر اين نكته ضروري است كه درد پستان تنها در 10-7% از موارد علامتي از بدخيمي محسوب مي شود كه اغلب اين موارد هم دردهاي دوره اي پستان را شامل نمي شوند. از اين رو برای برخی بیماران  كه معاينات عادي در آنها كافي نباشد، اقدامات تشخيصي تكميلي را براي تشخيص قطعي علت درد پستان انجام مي گيرد.

 

داروهاي موثر بر درد پستانها

برخي داروها نظير فنوتيازين ها نيز مي توانند باعث ايجاد دردهاي پستاني شوند.

 

ساير علل درد پستانها

دردهاي با منشأ قلبي و دردهاي با منشأ عضلاني- استخواني كه در پستان حس مي شوند اشاره كرد. اين دردها دوره اي نيستند و بهبود بيماري اوليه باعث بهبود آنها مي شود.

ضربه هاي وارد شده به پستان، نیزمي توانند باعث ايجاد درد در پستان شوند.

اقدامات تشخيصي در بررسي دردهاي پستان

هر فردي كه احساس درد در ناحيه پستان دارد، لازم است به پزشك مراجعه كند. تا با يكي از روش هاي زير علت درد بررسي شود

معاينه توسط پزشك

سونوگرافي

 ماموگرافي

درمان درد پستانها

با توجه به اينكه دردهاي پستان به دو دسته دردهاي دوره اي و غير دوره اي تقسيم مي شوند، درمان آن نيز تا حدودي مي تواند متفاوت باشد.

درد هاي دوره اي:

دوره ي عادت ماهيانه منظم و درد خفيف:دارو تجويز نمي شود

دوره ي عادت ماهيانه منظم و دردهاي شديد : درمان هاي دارويي از قبيل مسكن هاي معمولي، آرامبخش ها، ويتامينE وداروهاي هورموني بنا به صلاحديد پزشك توصيه مي شود.

هر گونه درمان براي درد پستان پس از اطمينان از بدخيم نبودن علت درد صورت مي گيرد ولذا تجويز هر گونه دارويي بايد با صلاحديد پزشك باشد.

دردهاي غير دوره هاي پستان

1- حصول اطمينان از بدخيم نبودن علت درد

2- اين نوع درد اغلب همراه با بيماري هاي خوش خيم پستان است:

بايستي مشخص شود كه اگر كيست يا ديگر توده هاي خوشخيم پستان يا بيماري هايي با منشأ غير از پستان باعث ايجاد اين درد شده باشند درمان آن بيماري به صورت اختصاصي صورت گيرد.

درد با علت نامشخص

چنانچه بيمار از اينكه بيماري سرطاني ندارد مطمئن شود، در بسياري از موارد درد وي بهبود قابل ملاحظه اي پيدا مي كند. همانطور كه قبلا توضيح داده شد اين نوع درد بيش از دردهاي دوره اي در اثر اضطراب و ترس از سرطان بروز پيدا مي كند.

توصيه هايي براي كاهش درد پستانها

1- استفاده از سوتين در درد پستان منعي ندارد ولي بايد از پوشيدن سوتين هايي كه باعث فشار زياد بر نسج پستان مي شوند و يا گشاد هستند، پرهيز كرد. تنگي اين لباس بايد به حدي باشد كه فقط مانع از تكان هاي اضافي عضو شده واز طرفي طول بند آن بايد سبب شود پستان در جاي خود قرار گرفته تا پوست وعضلات آن كشيده نشوند.

2- توصیه می شود غذاهای زیر کمتر مصرف شوند:

چاي پر رنگ، قهوه، كاكائو، شكلات، آجيل، سوسيس، كالباس، خيار شور، ادويه جات، نوشابه گازدار، پنير و غذاي پر چرب. لازم به ذكر است كه در برخي بررسي هاي جديدتر تنها كاهش مصرف چربي مؤثر شناخته شده است.

3- خوردن ماهي، حداقل هفته اي يكبار توصيه مي شود.

4- پرهیز از مصرف داروها و مواد غذايي حاوی استروژن

5- پرهيز از مصرف سيگار،قليان

منابع

icbc.ir( پژوهشکده سرطان پستان جهاد دانشگاهی)

كتاب زنان زايمان و مامايي ORDER:دكتر حجت اله اكبرزاده پاشا ودكتر علي اكبر اكبرزاده پاشا