بیماری گیلن باره یا سندروم میلر فیشر

این روزها با پخش یک پیام در فضا های مجازی موج نگرانی در باره واکسن آنفلوانزا در بین مردم گسترش یافته  

و سندروم میلر فیشر بر سر زبانها افتاده است

بنابر این کسب اطلاعات کامل و علمی در این زمینه بسیار مهم و ضروریست

سندروم میلر فیشر یکی از زیر گروه های بیماری گیلن باره است و سندرم گیلن-باره یک بیماری  اعصاب محیطی

است که در آن میلین رشته های عصبی تخریب میگردد.

میلین به صورت غلاف روی تارهای عصبی را می پوشاند و سبب افزایش سرعت انتقال پیام عصبی می شود

این بیماری  در ۵۰ تا ۷۰ درصد موارد بدنبال یک عفونت ویروسی بروز میکند به نام پلی رادیکولوپاتی التهابی پس از

عفونت نیز شناخته می شود.

هر دو جنس  و تقریبا به یک میزان  به آن مبتلا میشوند و هیچ گروه سنی ای از این بیماری در امان نیست.

 

عوامل زمینه ساز بیماری گیلن باره - سندروم میلر فیشر

این بیماری ممکن است در پی عفونتهای ریوی و گوارشی، واکسیناسیون ضدهاری، عفونت هرپسی، مونونوکلئوز

عفونی و یا هوچکین پدید آید. همچنین آلودگی با ویروسهای آنفولانزا، ایدز و هپاتیت و عفونتهای باکتریال در پیدایش

بیماری موثر هستند. اين‌ نشانگان‌ گاهي‌ به‌ دنبال‌ واكسيناسيون‌ يا جراحي‌هاي‌ كوچك‌ ايجاد مي‌شود.
 

علائم بیماری گیلن باره - سندروم میلر فیشر

 

فقدان رفلکس ها ، شلی و ضعف تقریبا قرینه و گاه غیر قرینه  از پاها شروع شده و به طرف بالا پیش می رود و

 دست ها ، تنه و حلق و صورت را می گیرد .

علایم به طور تیپیک با پارستزی یا بی حسی در دست ها و پاها شروع می شوند  و در ابتدا بیماران بطور شایعی از

گزگز، مورمور، سوزش و خواب رفتگی اندامها شکایت دارند( ابتدا پاها و سپس دستها) و در ۱۰ درصد موارد ممکن

است درد عضلات نیز همراه با علائم دیگر وجود داشته باشد.

بدنبال این اختلال حسی، کم کم  ضعف عضلانی بصورت متقارن یا نامتقارن بروز می نماید و احساس ضعف شدید

در پاها و سپس ناتوانی در راه رفتن رخ می دهد .

حتی اگر قدرت عضلانی خوب باشد ، در معاینه اغلب فقدان رفلکس ها دیده می شود.

شدت و ضعف بیماری از نوع خفیف تا فلج کامل متغیر است ونکته مهم  در معاینه عصبی اینست که  بازتابهای وتری(رفلکس ها) از بین رفته اند.

 در موارد شدید، فلج عضلات بولبر(یک سوم موارد) و نیز اختلال عملکرد ماهیچه های تنفسی به ورود مواد غذایی به

شش ها و همچنین فلج تنفسی می انجامد.

تب معمولا وجود ندارد.

گرفتاری اعصاب مغزی بویژه فلج زوج هفتم یا عصب چهره ای (در  ۵۰%  موارد) موجب می شود بیمار نتواند چشمها

را بطور محکم ببندد و گاهی حتی نمیتواند عضلات صورت را حرکت دهد.

با درگیری سایر اعصاب جمجمه ای و چشمی  بیمار دچار دوبینی می گردد.

با استقرار بیماری و پس از هفته اول، آتروفی اندامها بویژه در عضلات کوچک دستها دیده می شود.

میوکایمیا نیز یک نشانه نادر گیلن-باره می باشد که عبارتست از حرکات ظریف موجی شکل ماهیچه ها بویژه در ناحیه

صورت.

 

گاه بدلیل گرفتاری اعصاب خودکار، اختلال ادراری مانند  احتباس ادراری ،بی اختیاری ادرار، احتباس مدفوع

 نیز وجود دارد.

سایر علائم درگیری دستگاه عصبی خودکار عبارتند از:

تاکی کاردی یا برادی کاردی(افزایش یا کاهش تعداد ضربان قلب)

آریتمی(بی نظمی در ضربان قلب)

کاهش فشارخون وضعیتی ویا  نوسانات فشارخون

اپی زودهای تعریق غیر طبیعی

گرفتگی یا انقباض عروقی محیطی

فلج تنفسی در ۱۰% موارد به دلیل  گرفتاری دیافراگم و عضلات بین دنده ای

 

سندروم میلر فیشر(Miller Fisher) یا گیلن باره نوع میلر فیشر ( Miller fisher variant ) :

 

در این نوع  از گیلن-باره ،ضعف چهار اندام همراه با فلج چشمها و عدم تعادل حرکتی( آتاکسی) دیده می شود.

سندرم ميلرفيشر يا (Miller Fisher syndrome) MFS يكی از شکلهای بروز سندرم ليگن باره است كه با ترياد (سه

علامت اصلی  و همراه ):

افتالموپلژي (فلج چشمها)

آتاكسي(عدم تعادل حرکتی)

 آ – رفلكسي واز بین رفتن رفلکس ها ( Areflexia )

مشخص مي شود.

در حقیقت بیمار به علت دوبيني و اختلال راه رفتن اغلب به بیمارستان مراجعه می کند و گاه ضعف عضلات صورت و

حلق و اختلال حسي در انتهای اندام ها نیز اتفاق می افتد.

 

سیر بیماری گیلن باره و میلر فیشر

 

آغاز بیماری بصورت حاد یا نیمه حاد بوده، نشانه ها در طول چند روز تا دو هفته کامل میگردند ولی تا چهار هفته

ممکن است علائم متغیر و بیماری پیشرفت داشته باشد.

ولی پس از گذشت چهار هفته، معمولا سیر ثابتی پیدا میکند و بتدریج بسوی بهبودی میرود.

فلج تنفسی که اغلب پیش از ماه اول بروز می نماید وبهبودی آن نزدیک نه ماه تا یکسال طول می کشد.

در موارد معدودی آثار بیماری بصورت ضعف عضلانی باقی می ماند

 در ۱۰-۵ درصد موارد نیز ممکن است بیماری عود نماید

بازتابهای وتری(رفلکس اعصاب ) دیرتر از موارد دیگر طبیعی میشوند

اما ممکن است فلج دوطرفه عصب چهره ای در همان هفته های اول برطرف گردد.

در موارد نادری بیماری سیر پیشرونده پیدا میکند و بشکل نوسانات بهبود و تشدید بروز می نماید که بایستی با دارو

های مناسب کنترل گردد.

 

درمان بیماری گیلن باره-سندروم میلر فیشر

 

درمان اصلی در گیلن-باره مراقبت پرستاری، توانبخشی، فیزیوتراپی، جلوگیری از عوارض بستری شدن، تعویض پلاسما

و تجویز ایمونوگلوبولین وریدی با دوز بالا است.

 چنانچه حال عمومی بیمار خوب باشد و بتواند بدون اختلال تنفسی راه برود، درمان خاصی لازم نیست.

در مواردی که فلج اندامها به محدودشدن بیمار در تختخواب منجر گردد یا ضعف تنفسی بروز نماید، پلاسمای خون

بیمار باید تعویض شود.

 

اثر بخشی درمان بیماری گیلن باره- سندروم میلر فیشر

 

با درمان درست ۷۰% بیماران کاملا بهبود می یابند. در ۲۰% موارد بهبودی همراه با یادگار مختصری از بیماری خواهد

بود و حدود ۱۰% مبتلایان نیز فوت میکنند.

بهبودي‌ در بزرگسالان‌ بهتر از كودكان‌ صورت‌ مي‌گيرد.


نکته مهم: این بیماری خودبه خود بهبود یافته و ۷۵% بیماران فعالیتهای طبیعی را طی ۱ تا ۱۲ ماه کسب می کنند

.

عوارض‌ احتمالي‌ بیماری گیلن باره- سندروم میلر فیشر


فلج‌ عضلات‌ پلك‌، كه‌ منجر به‌ آسيب‌ چشم‌ مي‌شود.


ترومبوفلبيت‌ (تشكيل‌ لخته‌ در سياهرگ‌ خصوصاً پا همراه‌ با التهاب‌)


ذات‌الريه‌


نارسايي‌ تنفسي‌


زخم‌هاي‌ ناشي‌ از فشار آمدن‌ بيش‌ از حد به‌ نقاط‌ خاص‌ بدن‌ در اثر فلج‌


يبوست‌ يا گير كردن‌ اجابت‌ مزاج‌


مشكل‌ مزمن‌ در دستگاه‌ عصبي‌
 

پيشگيري‌ از بیماری گیلن باره- سندروم میلر فیشر


در حال‌ حاضر نمي‌توان‌ از آن‌ پيشگيري‌ به‌ عمل‌ آورد.

 

منابع:
http://www.kardarmany.ir

http://fa.journals.sid.ir

پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی

فصلنامه علوم مغز و اعصاب ايران :   بهار و تابستان 1386 دوره  6 شماره  18-17 ; از صفحه 60 تا صفحه 65 .

http://www.esfahan-teb.ir

دکتر علی بابایی

http://www.daneshju.ir