کمک های اولیه در خونریزی ها از جمله اطلاعات وتوانائیهای مفیدی است که  همه افراد جامعه بایستی داشته باشند تا در مواقع لزوم بتوانند به حفظ سلامت و حتی جان مصدومین کمک کنند.

 

با توجه به نوع عروق آسیب دیده، خونریزیها به سه دسته تقسیم می شوند:

       ۱) خونریزی سرخرگی: این نوع خونریزی به دلیل سرعت زیاد جریان خون به صورت جهنده و با فشار زیاد است.رنگ خون به دلیل محتوای اکسیژن بالا قرمز روشن است.

     این نوع خونریزی به آسانی مهار نمیشود. درموارد قطع عضو به دلیل ضربه ممکن است سرخرگ به طور کامل و شدید منقبض شده و خونریزی قطع گردد.

       ۲ ) خونریزی سیاهرگی: سیاهرگها شامل خون تیره بوده و جریان خون در آن آرام است و در نتیجه این نوع خونریزی بدون جهت و فشار بوده و آسانتر از خونریزی سرخرگی مهار میشود. یک خطر جدی خونریزی سیاهرگی، ورود هوا (مکش هوا ) به درون خون و بروز مرگ ناگهانی است. این موضوع خصوصا در مورد خونریزی از سیاهرگهای بزرگ گردنی صادق است. گر چه خون از درون سیاهرگهای آسیب دیده بدون جهش خارج می شود و میتوان با فشار ملایم آنرا مهار کرد، ولی در موارد آسیب به سیاهرگهای بزرگ امکان وقوع خونریزی شدید و غیر قابل مهار وجود دارد.

      ۳ ) خونریزی مویرگی: خون موجود در مویرگ ها مخلوطی از خون سرخرگی و سیاهرگی است. خون معمولا از زخم نشت می کند و مقدار خون از دست رفته نیز کم است. معمولا فشار روی زخم برای مهار خونریزی کفایت می کند و در بسیاری مواقع حتی بدون درمان، روی زخم خودبه خود لخته می بندد و خونریزی مهار میشود. در این نوع خونریزی خطر عفونی شدن زخم بیشتر از خطر از دست رفتن خون مطرح است.

باتوجه به کانون خونریزی، خونریزیها به دو دسته تقسیم می شوند:

       ۱) خونریزی داخلی:در خونریزی داخلی،خون از درون عروق خارج شده، ولی داخل بدن باقی میماند.یعنی خون به درون حفرات بدن مثل شکم، قفسه سینه، جمجمه و … می ریزد. این نوع خونریزی را

 با چشم نمی توان دید و تشخیص آن مشکل است.

       ۲) خونریزی خارجی: در خونریزی خارجی، خون از بدن خارج شده و بیرون می ریزد و غالبا نتیجه ی بریدگی، جراحت جنگی و شکستگیهای باز استخوان ها ایجاد می شود.

کمکهای اولیه در خونریزی ها

1 ــ در ارائه کمکهای اولیه سرعت عمل به خرج دهید اما خونسردی خود را حفظ کنید. تاخیرممکن است به قیمت از دست رفتن جان مصدوم تمام شود

 علایم حیاتی را کنترل کنید

روی زخم فشار مستقیم اعمال و خونریزی را کنترل کنید

 بلافاصله اقدام کنید لباسهای اطراف زخم را خارج کنید

با انگشتان یا دست خود فشار مستقیم اعمال کنید.

اگر زخم بزرگ است لبه های آنرا به آرامی ولی محکم به طرف هم فشار دهید

روی زخم یک پارچه تمیز ، ضخیم و با قدرت جذب بالا قرار دهید

بانداژ رذا در محل خود محکم کنید ولی مراقب باشید جریان خون قطع نشود

اگر خون به داخل پارچه نفوذ کرد لایه دیگری روی آن قرار دهید

در صورت امکان محل زخم را بالا برده وبی حرکت کنید

اگر خونریزی ادامه یافت بر روی پانسمان یک بانداژ سفت استفاده کنید یا محل بالا تر از محل خونریزی را محکم ببندید

هر ۲۰ دقیقه یکبار بانداژ را شل کنید و دوباره محکم ببندید

محل خونریزی را زیر لباس پنهان نکنید

به امدادگران اطلاع دهید که بانداژ سفت به کار برده اید

این بانداژ را فقط در مورد اندامها بکار ببرید و در مورد سر وتنه هرگز نباید استفاده گردد.

برای این منظور از یک نوار ۵ تا ۸ سانتیمتری استفاده کنید  و در مورد خونریزی از دست ها روی بازو و در مورد جراحت پاها روی ران ببندید

 استفاده از شریان بند یا تورنیکت است که معمولا به عنوان آخرین راه پیشنهاد می شود. زیرا به طور کامل مانع از عبور خون می شود و در صورتی که باز نشود در مدت کوتاهی می تواند باعث مرگ عضو مربوطه شود.

مراقب باشید این بانداژ را روی مفاصل به کار نبرید

اگر خونریزی متوقف نشد پانسمان و درستی آنرا چک کنید

هرگز پانسمان قبلی از روی زخم بر ندارید

اگر می توانید  پانسمان را با دستانتان بفشارید

 فشار بر نقاط فشار :
اگر توسط فشار مستقیم و بلند کردن عضو ،خونریزی قابل کنترل نبود از فشار دادن بر نقاط فشار استفاده می شود نقاط فشار نقاطی هستندکه شریان های اصلی بدن از نزدیک سطح بدن و روی استخوانها عبور می کند.
توجه : چنانچه در این محل ها شکستگی استخوانی باشد در استفاده از این روش محدودیت وجود دارد

 

ــ مصدوم را به پشت بخوابانید و پاها را در وضعیت زانو خمیده بالا ببرید.

 

 

ــ مصدوم را در وضعیت استراحت قرار داده و اندام زخمی را بی حرکت کنید

ــ لباس مصدوم را شل کنید

ــ در صورت بروز شوک، پاهای مصدوم را بالا نگه دارید اما در صورت خونریزی سر و گردن نباید سر را نسبت به بقیه بدن پایین تر نگه داشت ، چون سبب خونریزی بیشتر می شود.

ــ در صورتی که خون لخته شده باشد، از کندن و تمیز کردن آن خودداری کنید؛ زیرااین کار سبب خونریزی مجدد میشود.

ــ هرگز اشیائی مانند چاقو، تکه های شیشه و… را از زخم خارج نکنید زیرا امکان تشدید آسیب و خونریزی بیشتر وجود دارد. در این شرایط، از یک دستمال و یا باند حلقه شده به نام تــامپون استفاده کنید. توجه داشته باشید که  تامپون باید

 کاملا اطراف جسم را بپوشاند طوری که وقتی خواستید روی آن باندپیچی کنید،

  به جسم فشار وارد نشود.

از امدادگر اورژانس درخواست کمک کنید یا مصدوم را به مرکز درمانی انتقال دهید.

به بیمار غذا یا آشامیدنی ندهید

اگر مصدوم هشیاری خود را از دست داد

علائم حیاتی

راه هوایی

را کنترل کرده و اورا در وضعیت خوابیده به پهلو قرار دهید

مدیر سایت:الهام جنیدی کارشناس ارشد مامایی